home
layout element O2 | actueel | magazine | oogopeners | links | leden | voor leden | contact | zoeken layout element
layout element layout element
layout element
Artikelen
layout element
layout element
discussieer mee
print
layout element
layout element layout element layout element
Artikelen terug
 
 
  De ClimaRad en duurzaam ontwerpen in de EU
terugblik juni avond
27-05-2004
  ClimaRad: de ademende radiator
Zoals vaker met goede uitvindingen is dit product geboren uit frustratie met de bestaande situatie. Het begon met het probleem dat de ontwerper wel s'nachts frisse lucht in de slaapkamer wilde, zonder op de tocht en in de herrie te liggen en met hoge energiekosten te worden geconfronteerd. De weg naar het uiteindelijke product zal echter vol hobbels en tegenslagen. Zo was eerst de kooldioxidesensor in het product te duur om de ademende radiator commercieel levensvatbaar te maken. Toen dit wel het geval was bleek het bedrijf dat de radiator aanvankelijke wilde produceren dit door allerlei reorganisaties en na diverse projectleiders toch niet voor elkaar te krijgen. Uiteindelijk bleek een andere producent hier wel toe bereid, met als resultaat een fantastisch (duur) product.

De ClimRad is een verwarming die op intelligente wijze ook de ventilatie regelt. Hiertoe beschikt de ClimaRad over twee ventilatoren voor de luchtaan- en afvoer. De kooldioxidesensor en luchtvochtigheidsmeter maken het product intelligent. Die kooldioxidesensor is een staaltje van technisch vernuft (met een laser en spiegels wordt het kooldioxidegehalte in de lucht gemeten). De luchtkwaliteit in huis is het best bij een luchtvochtigheid van rond de vijftig procent. Je hebt dan de minste kans op schimmels en andere ziekteverwekkers. Verder is een bepaald kooldioxidegehalte in huis gewenst. Mensen, dieren en planten verbruiken (s'avonds) de aanwezig zuurstof. Met name bij feestjes en wanneer in de winter de boel pottdicht zit kan dit gehalte sterk dalen. De sensor registreert dit, waarna er extra lucht wordt afgevoerd en zuurstofrijke buitenlucht wort aangevoerd, totdat de gewenste waarde is bereikt.

Het ClimaRad is door toepassing van een warmtewisselaar zuinig met energie. De uitgaande en ingaande lucht worden hiertoe in de wisselaar langs elkaar geleid. Om de radiator zo plat mogelijk te houden is de warmtewisselaar ook plat uitgevoerd, waardoor het rendement niet boven de 85% komt. Al met al toch een hele vooruitgang vergeleken met de huidige roosters en klapraampjes. Een groot voordeel van deze lokale ademende radiator boven centrale systemen is dat per ruimte de ventilatie apart wordt geregeld en dat dit is afgestemd op de lokale behoefte. Stomweg lucht rondpompen door het hele huis omdat er toevallig veel mensen zijn in de huiskamer is er dus niet meer bij. Ander groot voordeel van de Klimrad is dat je niet een heel ventilatiesysteem met aan- en afvoerbuizen door je huis hoeft aan te leggen, maar deze direct aan de gevel kunt hangen. Dit is voor oudbouw ideaal. Je hoeft slechts twee gaten in de buitenmuur te boren om de lucht aan en af te voeren en over een stopcontact te beschikken om de ventilatoren en regelelectronica van stroom te voorzien. De ClimaRad zuivert via een filter de lucht. Daarnaast wordt door de lange weg die de lucht moet afleggen ook het geluid gedempt. Uiteraard heeft de radiator ook een thermosstatische kraan. Nadeeltje is dat de radiator alleen langs buitenmuren kan worden geplaatst. Een ander nadeel vormt de prijs: je moet rekenen op winkelprijs van circa 1500 euro. Deze hoge prijs komt mede door de zeer dure kooldioxidesensor en de beperkte seriegrootte.

Hopelijk wordt dit product op den duur een doorslaand succes, zodat er een massamarkt wordt bereikt. Het milieu en de volksgezondheid zijn met deze intelligente radiator immers zeer gebaat. Bij een prijs van 500 euro zou ik er zelf direct drie aanschaffen om het milieu te sparen, herrie te weren en mijn gezondheid te bevorderen.

De effecten van Europa voor ontwerpers
Eelco Smit werkt bij LG Electronics bij het European Standards Centre in Almere. LG is een wereldspeler op het gebied van consumenteneletronica, huishoudelijke apparatuur en IT producten. Het merk is slechts enkele jaren op de Nederlandse markt en begint door een agressieve prijsstrategie nu al een serieuze speler te worden op enkele deelmarkten (met name audio en video, zoals b.v. DVD-spelers en -recorders). Eelco houdt zich bij LG bezig met de voor hun producten relevante Europese milieuregelgeving. Het gaat dan vooral over de omgang met elektronisch afval, het gebruik van schadelijke stoffen en het energiegebruik. Hij kijkt naar de invloed van deze wetten op de ontwerpen van LG-produkten.

Elektronisch afval
De Europese wet op elektronisch afval (WEEE) beoogt deze afvalstroom in te dammen en de schadelijkheid ervan te beperken. Dit wordt onder meer bereikt door het stellen van inzameldoelstellingen (in kg per inwoner per jaar) en vereiste recyclingspercentages per productcategorie. Gevolgen van deze wet zijn dat er een recyclingsmarkering op alle producten komt (Klikobak teken) en dat er meer kosten zullen worden gemaakt om de vereiste recylingspercentages te bereiken. Deze kosten zullen waarschijnlijk deels worden doorberekend aan de klant. Producten zullen mogelijk ook lichter worden, omdat op gewichtsbasis wordt afgerekend en producenten zodoende kosten kunnen vermijden.

Gevaarlijke stoffen
De Europese wet op de inzet van gevaarlijke stoffen (RoHS) in producten beoogt de milieu-impact van elektronisch afval tijdens recycling te verminderen door reeds bij productie bepaalde stoffen te verbieden. Het gaat om een flink aantal stoffen, waaronder broomhoudende brandvertragers. Door deze wet zullen fabrikanten gedwongen worden betere afspraken te maken met hun toeleveranciers, om onbedoelde inzet van verboden stoffen te vermijden.

Ecodesign
De Europese Ecodesign Directive (voor energiegebruikende apparaten) beoogt de milieubelasting van producten over de gehele levenscyclus te minimaliseren. De Directive zelf stelt geen eisen aan producten, aangezien het een raamwerk is voor het opstellen van nieuwe wetten. Deze wetten kunnen uiteen lopen van specifieke wetten die één aspect van de milieu-impact aanpakken tot generieke wetten die minimalisatie van de totale milieubelasting tot doel hebben. Bij het opstellen van nieuwe specifieke milieuwetgeving, zoals bijvoorbeeld recycling of energie-efficiëntie mag de totale milieubelasting van het product niet negatief worden beïnvloed. Het gaat er immers om dat de wet het uiteindelijke doel dient: een schoner milieu. De gevolgen van deze regelgeving op het ontwerpen zullen per geïntroduceerde wet verschillen. De gevolgen kunnen groot zijn voor de inzet van schadelijke materialen en het energiegebruik (directe impact op ontwerpen), maar voor recycling zal dit bijvoorbeeld minder het geval zijn. Ontwerpers zullen door de voorgenomen generieke Ecodesign wetten gedwongen worden om meer in levenscycli te gaan denken.