Door de toenemende energieconsumptie, de groeiende wereldbevolking en een afname van de aanwezigheid van goedkope brandstoffen, zal het vinden van alternatieve energiebronnen steeds belangrijker worden. Één alternatief dat de laatste tijd veel aandacht heeft gekregen is H2. Een zeer schone brandstof die in combinatie met brandstofcellen in de toekomst veel toepassingsmogelijkheden biedt.

Echter, nergens op aarde zijn er waterstofbronnen te vinden. In tegen stelling tot bijvoorbeeld olie of aardgas moet H2 eerst met veel energie worden gemaakt om vervolgens als brandstof te kunnen dienen. Energie opgewekt uit waterkracht, wind of kernfusie kan hiervoor worden gebruikt. H2 fungeert dus eerder als drager van eerder opgewekte energie, dan als een opzichzelfstaande energiebron. De kansen, problemen en mogelijke oplossingen rond een economie die gebruik maakt van H2 stonden deze avond ter discussie.

De sprekers verschilden sterk van opvatting, met Theo Wolters als grote tegenstander van deze energiedrager. Tijdens zijn introductie sprak hij gepassioneerd zijn wantrouwen en frustratie uit over de haalbaarheid van de waterstof economie en over het naar zijn idee ongegronde blindelings vertrouwen van de overheid hierin. In de praktische keten van het maken van H2 tot het gebruik ervan, voorzag hij grote problemen bij de productie, het vervoer, het rendement en de milieuvriendelijkheid van deze potentiële brandstof. Zijn voorkeur ging dan ook uit naar een alternatieve chemische keten; methanol. Deze koolstofverbinding is in vloeibare vorm niet alleen makkelijker te transporteren, het levert ook een hoger rendement bij de verbranding en zou met gemak kunnen worden gevormd door H2 te laten reageren met C02 uit de lucht.

Weerstand uit het panel en uit de zaal! Niet alleen omdat sommige aannames en conclusies van Theo Wolters volgens sommigen niet helemaal klopten, ook omdat het gebruik van methanol (gevormd uit H2) helemaal niet werd uitgesloten binnen het waterstof scenario. De door hem naar voren gebrachte problemen bij het opwekken, opslaan en het distribueren van waterstof werden door de voorstanders als veel minder problematisch gezien, maar een directe oplossing daarvoor hadden zij geen van allen.

Rob van Hattum, maker van een waterstof special voor het VPRO programma Tegenlicht vergeleek als weerwoord de ontwikkelingen op het gebied van waterstof met de snelle ontwikkeling van het internet. Hoewel de hele wereld slechts de obstakels zag en de voorspellingen onwaarschijnlijk vond, is vandaag de dag het internet niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Problemen rondom waterstof zouden zich vanzelf oplossen als het maar voldoende voordeel opleverde voor de maatschappij.

Robert van den Hoed, net gepromoveerd aan de TU Delft op een onderzoek over de ontwikkeling van brandstofcellen, zag de toekomst van waterstof ook hoopvol in. Sinds het eerste emissieloze voertuig van Ballards (1983), was er volgens hem al zeer veel vooruitgang geboekt op het gebied van de Proton Exchange Membraan (PEM) brandstofcel. Naast Ballard maakt ook de rest van de automotiv-industrie zich klaar voor voertuigen die op PEM-cellen rijden. Hij gaf daarin wel aan dat jaren van onderzoek nog voor ons liggen, wil het eerste waterstof tankstation zich op de snelweg of juist in ons huis te vinden zijn. Een te laag budget voor onderzoek was volgens hem het werkelijke probleem.

Alle sprekers waren het hier dan wel over eens; de overheid zou meer geld moeten steken in onderzoek en zijn verantwoordelijkheid moeten nemen om een eventuele transitie van olie naar een alternatieve en schonere brandstof mogelijk te maken.

Al in het begin van de avond werd duidelijk dat het slot van deze discussie geen eenduidig antwoord zou bevatten. Het probleem is te veelzijdig en de toekomst te onvoorspelbaar om stellige uitspraken te kunnen doen. Wel gaf de discussie de luisteraar een goed overzicht van wat er op dit moment allemaal speelt op het gebied van H2 en zijn toepassingen.

De vraag hoe dit onderwerp op de politieke agenda moet worden gebracht en in welke instellingen onderzoeksgeld zou moeten worden gestoken om een transitie op gang te brengen, kwam deze avond maar weinig aanbod, wellicht door de afzegging van Diederik Samson (Tweede kamerlid). Een discussie die bij de volgende lezing van O2 (donderdag 28 April in de Nieuwpoort) mooi kan worden voortgezet!