Lucas Verweij, de nieuwe directeur van de Academie van Bouwkunst in Rotterdam spreekt van een historisch dieptepunt in de relatie tussen ontwerpers en politici.

Kamerlid Kruijsen noemt het een verbroken relatie die hoognodig hersteld moet worden, bijvoorbeeld via ontwerpateliers. Haar collega Spies beschouwt ontwerpers als onmisbaar voor het duurzaamheiddebat en nodigt ze uit om een dag mee te draaien in de Tweede Kamer.

Sociaal-geograaf Van der Heijden (UvA) noemt ontwerp een kandidaat-vierde kracht voor bestuur: "ontwerpers beïnvloeden met hun werk de drie traditionele krachten van de bestuurskunde (markt, overheid en civil society) vérgaand". Het transitieconcept besteedt daar aandacht aan, maar studenten vinden het niet terug in hun curriculum. En allen, plus Rotmans (Erasmus), Keijzers (Nyenrode), Van der Horst (TNO) en Everhard (EZ) willen de disciplines weer samen leren dansen.

De verslechterde relatie mag beide kampen worden verweten. Ontwerpers zijn hautain, luisteren niet écht tijdens besluitvorming, staan met hun stromingen ver van de rest van de samenleving en dragen op zijn best pseudo-politieke oplossingen aan op grond van niet altijd even accurate analyses, waar bestuurders in de praktijk niets mee kunnen. Bestuurders aan hun kant zijn gebrekkig in hun visieontwikkeling, worden geleid door angst, hebben een cyclus van (minder dan) vier jaar, controleren vooral en missen ten ene male bruis, spetter en durf.

De vraag is niet óf een hechtere relatie tussen ontwerpers en politici kan helpen een duurzamere samenleving dichterbij te brengen, maar hoe dat moet verlopen. Op budget hoeft het niet te stranden: de inspanning in idee- en consensusvorming is een schijntje van wat er daarna vloeit naar praktijkuitvoering. Overigens geeft VROM onomwonden aan niet thuis te zijn voor dit onderwerp. EZ wel, net als de kamerleden.

O2 haalde bovenstaande oogst binnen met haar openbare verkenning op 28 april in Nieuwpoort, Den Haag. Het lukt de vereniging haast terloops om een verzameling zwaargewichten achter de tafel te krijgen en daarmee een debat te voeren dat de middelmaat ontstijgt. Driekwart van de aanwezigen blijkt op zo’n avond van buiten de vereniging te komen, een teken dat de angst voor inteelt ongegrond is.

Vervolggesprekken worden nu gepland. Dat het om meer zal gaan dan één avond dansen maakte Kruijsen duidelijk: ‘het duurde twee jaar om van mijn ontwerp-mindset om te schakelen naar een politieke. Ik begreep al die tijd maar half waar het over ging’. Dit werd bevestigd door Te Riele.

Dank aan de acht sprekers. Dank aan de zaal. Dank aan de organisatoren. Wordt vervolgd.