Aan de Emmakade in Den Haag was een zaal omgetoverd tot een kartonnen paradijs, door interieurontwerpers Isis Hoos, Elke van Gelder en Thijs Masthof. We zaten op karton, aten uit karton en praatten over karton.

Drie sprekers kwamen aan bod. Als eerste was Hans Keijzer aan het woord van het bedrijf Corenso. Dit bedrijf produceert kartonnen kokers van hout en gerecycled papier. Hij vertelde over de productie en recycling van karton en over een aantal toepassingen. Als grondstof gebruikt Corenso FSC gecertificeerd hout en papier. Papier – en dus ook karton- kan 7 maal hergebruikt worden. Met elke cyclus neemt de kwaliteit af. Van het pure (virgin) materiaal, dat bijvoorbeeld voor voedselverpakkingen wordt gebruikt, tot het papier dat in de 7e cyclus als krant eindigt. Daarna blijft er stof over. In veel producten is papier verwerkt in combinatie met andere materialen zoals plastic en aluminium. Met scheidingstechnieken kunnen deze uit de papierstromen gehaald worden. En kleine fracties kunststof zijn zelfs verwaarloosbaar voor het maken van gerecycleerd papier.

Daarna vertelde ontwerper David Graas over zijn ervaringen met karton. David studeerde af aan de Gerrit Rietveld Kunstacademie en werkt sinds 2004 als onafhankelijk product ontwerper. Hij vindt het vooral interessant om alledaagse objecten te transformeren in iets nieuws. Een voorbeeld is de transformatie van een kartonnen verpakking tot een lamp. Naast de ontwerpen waarbij hij afgedankte kartonnen dozen een nieuw leven geeft ontwerpt hij ook met nieuw karton. Voornamelijk met hoogwaardig, virgin golfkarton.

Omdat het materiaal bij elke recycling stap een lagere kwaliteit heeft, is David Graas van mening dat karton niet echt duurzaam is. Het ideale materiaal kan keer op keer gebruikt worden zonder kwaliteitsverlies. Van een ontwerper in het publiek kwam de opmerking dat grijskarton, gemaakt van gerecycleerd virgin papier, niet veel onderdoet aan virgin karton. Deze ontwerper gebruikt vooral grijs karton voor zijn ontwerpen.

Tot slot had architect Taco van Iersel het woord. Hij vertelde over de korte geschiedenis van de karton in de architectuur en liet vele voorbeelden uit de architectuur zien waar karton het basismateriaal vormt voor gebouwen, inclusief zijn eigen ontwerpen. Het is lastig een gebouw geheel uit karton te bouwen, omdat het materiaal op plekken waar veel spanningen optreden, bijvoorbeeld verbindingen, niet sterk genoeg is. Verder is het altijd nodig om karton te beschermen voor vocht. Toch meent Taco van Iersel dat karton een goed bouwmateriaal is, zowel qua constructieve en esthetische eigenschappen als qua herbruikbaarheid van het materiaal.

Is karton nu een duurzaam alternatief ten opzichte van andere materialen? Een eenduidig antwoord op deze vraag kwam niet uit de discussie na de presentaties. Feit is dat het goed te hergebruiken is. En ook al neemt de kwaliteit met elke cyclus af, voor elke kwaliteit is er een scala aan toepassingsmogelijkheden. Bij voldoende aanplant van bomen kun je het als het ware hebben over een gesloten kringloop. Een kanttekening hierbij is de hoeveelheid energie en materialen die nodig zijn voor de papierindustrie. Hans Keijzer geeft in reactie hierop aan dat er grote vooruitgang wordt geboekt qua efficiëntie en milieuvriendelijkheid. Daarbij komt dat, zo meldde Taco van Iersel, wanneer we papier niet zouden hergebruiken, Scandinavië in afzienbare tijd geen bos meer zou hebben.

Links voor meer informatie:
www.elkevangelder.nl
www.isishoos.nl
www.corenso.com
www.davidgraas.nl
www.id-architecten.nl
www.thiestimmermans.com